Skip to main content

Wat je kunt leren tijdens de collecte

Geschreven op 13 juni 2024

In de evangeliën staan diverse verhalen van Jezus. Ze worden parabels of gelijkenissen genoemd. Het zijn verhalen die je iets willen leren. Maar daarvoor is het nodig om het verhaal in te stappen. Niet van een afstandje naar het verhaal kijken, maar jezelf met iemand in het verhaal identificeren. Met wie moet je je in onderstaande gelijkenis identificeren? Met de vrouw? Met een vriendin of buurvrouw? 

En als een vrouw tien drachmen heeft en er één verliest, steekt ze toch de lamp aan, veegt het hele huis schoon en zoekt ze alles af tot ze het muntstuk gevonden heeft? En als ze het gevonden heeft, roept ze haar vriendinnen en buren bijeen en zegt: “Deel in mijn vreugde, want ik heb de drachme gevonden die ik kwijt was.” Zo, zeg Ik u, heerst er ook vreugde onder de engelen van God over één zondaar die tot inkeer komt.’
(Lucas 15)

In Lucus 15 staan drie gelijkenissen. De derde gelijkenis is die over de verloren zoon en de eerste over het verloren schaap. Als ik je vraag te zeggen wie jijzelf bent in deze twee verhalen, met wie jij je identificeert, dan zal dat zeer waarschijnlijk in de eerste gelijkenis het schaap zijn en in de derde de verloren zoon, de jongste of de oudste. Je was kwijt en bent gevonden door God. Alleen nu de tweede gelijkenis: die gaat over een vrouw die een drachme kwijt is en dat na veel gezoek terugvindt. Veel mensen zullen denken dat je je moet identificeren met de zoekende vrouw. Maar kijk nog eens goed. In de drie gelijkenissen gaat het om wat verloren is: de gelijkenis van het verloren schaap, de gelijkenis van de verloren drachme en de gelijkenis van de verloren zonen.

God zoekt op wat verloren is

Natuurlijk heeft elke gelijkenis aandacht voor een ander aspect, maar de gronduitleg is bij alledrie dezelfde: wij, mensen, zijn zoekgeraakt en God zal met zijn engelen ontzettend blij zijn wanneer hij ons terugvindt. We moeten ons in de tweede gelijkenis dus identificeren met het muntstuk, verloren en teruggevonden. God zelf is in de gelijkenis de zoekende vrouw.
Zie je wel? De engelen zijn blij over een zondaar die tot inkeer komt, die opnieuw gevonden wordt. Het muntstuk was kwijt, maar werd weer gevonden! Prijs de Heer!

Je kunt je afvragen waarom Jezus dezelfde boodschap in drie verschillende verhalen vertelt. Ik denk dat daarmee het goede nieuws van Gods zoeken naar ons verbonden wordt aan het leven van alledag. Geld. Dat wat je dagelijks in munten, briefjes of bankpas door je handen gaat. Ik daag je uit tot een oefening: denk de volgende keer dat je je hand in de collectezak stopt en daar het muntje laat vallen (of digitaal geld overmaakt naar een collectedoel) eens terug aan deze gelijkenis van Jezus. Jij zelf bent het muntje. Ook dit muntje dat je nu laat vallen. In de collecte stop je een muntje dat symbool staat voor jou. Voor jouw leven. 

De collecte gaat ten diepste om bekering

En opeens is de collecte niet meer een welkome pauze in de eredienst, maar een heel belangrijk moment. Geef jij jezelf aan God? Leg jij je leven weer terug in de hand van God die het jou gegeven heeft? Ons geven in de collecte is een daad van onze dankbaarheid richting God is, maar het gaat nog veel verder! God vraagt onszelf! En in de collecte komt ons antwoord op die vraag van God tot uitdrukking. Dan doet het er ook niet zoveel toe of we een 2-euro-muntstuk of een enkele cent in de zak laten vallen. Deze munt staat voor mij met alles wat ik ben en alles wat ik heb. Hiermee laat ik zien dat ik mijzelf aan God en zijn evangelie overgeef. Helemaal. En dat zal dan ook te zien zijn in mijn leven de rest van de week. Ik hoor bij God! Hij heeft mij gevonden en ik heb me tot hem bekeerd. Ik zal vanaf nu weer helemaal voor hem leven. 

Het is vooral belangrijk bij de collecte te zien dat het niet alleen gaat om het geld geven aan een bepaald doel. Dat kunnen we wel efficiënter regelen. Nee, het gaat ook om de symbolische betekenis die de collecte heeft: we leren onze dankbaarheid aan God vorm te geven. En, nog diepgaander, we geven onszelf aan God die zich aan ons heeft gegeven in Jezus Christus.